Hukum Upah Tukar Duit Raya Menurut Fatwa di Malaysia

Di Malaysia, beberapa pihak seperti Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dan Majlis Fatwa Kebangsaan Malaysia menjelaskan bahawa tukar...

Di Malaysia, beberapa pihak seperti Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dan Majlis Fatwa Kebangsaan Malaysia menjelaskan bahawa tukaran duit dengan nilai yang tidak sama boleh termasuk dalam riba (riba al-fadhl).

Ini kerana dalam hukum muamalat Islam, duit dengan duit yang sama jenis (RM dengan RM) mesti ditukar:

1️⃣ Nilai yang sama
2️⃣ Secara tunai (serta-merta)

---

❌ Amalan Yang Tidak Dibenarkan

Contoh yang sering berlaku menjelang Hari Raya:

Tukaran	Keputusan
RM100 → RM90 duit kecil	❌ Tidak harus (riba)
RM200 → RM180 duit kecil	❌ Tidak harus
RM100 → RM95 duit kecil	❌ Tidak harus

Sebab: nilai tidak sama dalam pertukaran wang yang sama jenis.

---

✅ Cara Yang Dibenarkan

Fatwa menyatakan tukaran duit raya dibenarkan jika menepati syarat berikut:

1️⃣ Tukar Nilai Sama

Contoh:

• RM100 → RM100 (RM10 atau RM5)

✔ Ini harus kerana nilainya sama.

---

2️⃣ Upah Perkhidmatan Berasingan

Jika ada orang menyediakan servis tukar duit:

Contoh:

• RM100 → RM100 duit kecil

• Caj RM3 sebagai upah servis

✔ Ini dibenarkan kerana caj dianggap bayaran perkhidmatan, bukan sebahagian daripada pertukaran wang.

---

3️⃣ Tukar Di Bank

Cara paling selamat:

• ATM bank

• Kaunter bank

Tiada unsur riba kerana tiada caj tambahan.

---

✅ Kesimpulan Fatwa

Situasi	Hukum
Tukar duit dengan nilai kurang	❌ Haram / riba
Tukar nilai sama	✅ Harus
Caj upah servis secara berasingan	✅ Harus

---

💡 Kenapa isu ini selalu timbul setiap Ramadan?
Kerana permintaan duit kecil sangat tinggi untuk duit raya, jadi ada individu mengambil peluang dengan menjual duit kecil pada harga lebih mahal, yang boleh jatuh kepada riba.